Suda çözünmüş oksijeni ölçmek için kullanılan başlıca yöntemler nelerdir?

Elektrokimyasal prob yöntemi, oksijen moleküllerinin seçici bir membrandan geçerek çalışma elektrotunda indirgenmesi ve oksijen konsantrasyonuyla orantılı bir difüzyon akımı oluşturması prensibine dayanır. Bu akım ölçülerek, numunedeki çözünmüş oksijen konsantrasyonu doğru bir şekilde belirlenebilir. Bu makale, cihaz performans özelliklerinin daha iyi anlaşılmasını ve ölçüm doğruluğunun artırılmasını amaçlayarak, elektrokimyasal prob yöntemiyle ilgili operasyonel prosedürlere ve bakım uygulamalarına odaklanmaktadır.

1. Aletler ve Reaktifler
Başlıca cihazlar: çok fonksiyonlu su kalitesi analizörü
Reaktifler: Çözünmüş oksijenin iyodometrik tayini için gerekli olan reaktifler.

2. Çözünmüş Oksijen Ölçüm Cihazının Tam Ölçekli Kalibrasyonu
Laboratuvar Yöntemi 1 (Doymuş Hava-Su Yöntemi): 20 °C'lik kontrollü oda sıcaklığında, 2 litrelik bir beherin içine 1 litre ultra saf su koyun. Çözeltiyi 2 saat boyunca sürekli olarak havalandırın, ardından havalandırmayı durdurun ve suyun 30 dakika boyunca stabilize olmasını bekleyin. Probu suya yerleştirerek ve manyetik karıştırıcı ile 500 rpm'de karıştırarak veya elektrodu sulu faz içinde yavaşça hareket ettirerek kalibrasyona başlayın. Cihaz arayüzünde "doymuş hava-su kalibrasyonu"nu seçin. Tamamlandığında, tam ölçek okuması %100'ü göstermelidir.

Laboratuvar Yöntemi 2 (Suyla Doymuş Hava Yöntemi): 20 °C'de, probun koruyucu kılıfının içindeki süngeri tamamen doyana kadar nemlendirin. Fazla nemi gidermek için elektrot membranının yüzeyini filtre kağıdıyla dikkatlice kurulayın, elektrotu tekrar kılıfa yerleştirin ve kalibrasyona başlamadan önce 2 saat boyunca dengeye gelmesini bekleyin. Cihaz arayüzünde “su ile doymuş hava kalibrasyonu”nu seçin. Tamamlandığında, tam ölçek okuması tipik olarak %102,3'e ulaşır. Genel olarak, suyla doymuş hava yöntemiyle elde edilen sonuçlar, doymuş hava-su yönteminden elde edilenlerle tutarlıdır. Her iki ortamın sonraki ölçümleri tipik olarak 9,0 mg/L civarında değerler verir.

Alan Kalibrasyonu: Cihaz her kullanımdan önce kalibre edilmelidir. Dış ortam sıcaklıklarının genellikle 20 °C'den sapma gösterdiği göz önüne alındığında, alan kalibrasyonu en iyi şekilde prob kılıfı içindeki suyla doyurulmuş hava yöntemi kullanılarak gerçekleştirilir. Bu yaklaşımla kalibre edilen cihazlar, kabul edilebilir sınırlar içinde ölçüm hataları gösterir ve saha uygulamaları için uygun kalır.

3. Sıfır Noktası Kalibrasyonu
0,25 g sodyum sülfit (Na₂SO₃) ve 0,25 g kobalt(II) klorür heksahidratı (CoCl₂·6H₂O) 250 mL ultra saf suda çözerek oksijensiz bir çözelti hazırlayın. Probu bu çözeltiye daldırın ve hafifçe çalkalayın. Sıfır noktası kalibrasyonunu başlatın ve okumanın stabilize olmasını bekledikten sonra tamamlandığını onaylayın. Otomatik sıfır telafisi özelliğine sahip cihazlar manuel sıfır kalibrasyonu gerektirmez.